Trĩ nội và trĩ ngoại khác nhau ra sao? Nguyên nhân, triệu chứng, điều trị chi tiết

Trĩ nội và trĩ ngoại là hai dạng bệnh trĩ phổ biến, tuy cùng xuất phát từ tình trạng giãn tĩnh mạch vùng hậu môn nhưng lại có vị trí hình thành, triệu chứng và mức độ ảnh hưởng khác nhau. Việc hiểu rõ trĩ nội và trĩ ngoại khác nhau ra sao không chỉ giúp người bệnh nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường mà còn hỗ trợ lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, tránh để bệnh tiến triển nặng gây biến chứng.

Trong bài viết dưới đây, cùng Ban cố vấn Dược phẩm Hoàng Long ViNa – PGS.TS.BS Nguyễn Quang Duật, chuyên gia giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực tiêu hóa, chúng ta sẽ tìm hiểu chi tiết về nguyên nhân hình thành, các triệu chứng điển hình cũng như phương pháp điều trị hiệu quả, từ đó giúp bạn có cái nhìn toàn diện và chính xác hơn về bệnh trĩ nội và trĩ ngoại.

1. Tổng quan về bệnh trĩ

Bệnh trĩ là một trong những bệnh lý hậu môn – trực tràng phổ biến nhất hiện nay, có thể gặp ở nhiều độ tuổi khác nhau, đặc biệt là người trưởng thành, người ít vận động, người thường xuyên ngồi lâu hoặc có chế độ ăn uống thiếu chất xơ.

Về bản chất, bệnh trĩ là tình trạng giãn quá mức các tĩnh mạch ở vùng hậu môn – trực tràng, lâu dần tạo thành các búi trĩ gây đau rát, chảy máu và khó chịu khi đi đại tiện.

Trong đó, bệnh trĩ được chia thành hai dạng chính là:

• Trĩ nội
• Trĩ ngoại

Việc hiểu rõ trĩ nội và trĩ ngoại khác nhau ra sao đóng vai trò rất quan trọng trong việc nhận biết sớm và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, giúp hạn chế biến chứng nguy hiểm.

2. Trĩ nội và trĩ ngoại khác nhau ra sao?

Vị trí hình thành

• Trĩ nội: Hình thành bên trong ống hậu môn, phía trên đường lược. Búi trĩ thường khó quan sát bằng mắt thường ở giai đoạn đầu.
• Trĩ ngoại: Hình thành bên ngoài hậu môn, nằm dưới đường lược nên có thể nhìn thấy hoặc sờ thấy dễ dàng.

Đây là điểm khác biệt cơ bản nhất giữa hai loại trĩ.

Cảm giác đau

Trĩ nội thường ít đau hơn ở giai đoạn đầu do vùng bên trong ít dây thần kinh cảm giác.

Trĩ ngoại lại gây đau rát rõ rệt, đặc biệt khi ngồi lâu hoặc đi đại tiện.

Biểu hiện chảy máu

• Trĩ nội: Thường gây chảy máu khi đi đại tiện, máu đỏ tươi dính trên giấy vệ sinh hoặc nhỏ giọt.
• Trĩ ngoại: Ít chảy máu hơn nhưng dễ đau và sưng viêm.

Khả năng quan sát

• Trĩ nội: Khó phát hiện ở giai đoạn đầu, chỉ thấy khi búi trĩ sa ra ngoài.
• Trĩ ngoại: Dễ dàng nhìn thấy bằng mắt thường.

Mức độ nguy hiểm

Cả hai loại đều nguy hiểm nếu không điều trị kịp thời, tuy nhiên:

• Trĩ nội dễ tiến triển nặng mà không được phát hiện sớm
• Trĩ ngoại gây đau đớn rõ rệt, ảnh hưởng nhanh đến sinh hoạt

3. Nguyên nhân gây trĩ nội và trĩ ngoại

Mặc dù khác nhau về vị trí, nhưng nguyên nhân hình thành trĩ nội và trĩ ngoại khá tương đồng.

Táo bón kéo dài

Táo bón là nguyên nhân hàng đầu gây bệnh trĩ. Khi phải rặn mạnh trong thời gian dài, áp lực trong hậu môn tăng lên khiến tĩnh mạch bị giãn.

Thói quen ngồi lâu

Những người làm việc văn phòng, lái xe hoặc ít vận động dễ bị ứ máu vùng hậu môn, làm tăng nguy cơ hình thành búi trĩ.

Chế độ ăn thiếu chất xơ

Chế độ ăn ít rau xanh, ít nước khiến phân khô cứng, gây khó khăn khi đại tiện.

Mang thai và sinh nở

Phụ nữ mang thai dễ bị trĩ do áp lực từ tử cung lên vùng chậu và thay đổi nội tiết tố.

Thói quen sinh hoạt không lành mạnh

• Uống ít nước
• Ăn nhiều đồ cay nóng
• Lạm dụng rượu bia
• Thức khuya kéo dài

Một số yếu tố khác

• Béo phì
• Uống ít nước
• Stress kéo dài
• Lao động nặng

4. Triệu chứng chi tiết của trĩ nội và trĩ ngoại

Triệu chứng trĩ nội theo từng giai đoạn

Giai đoạn 1

• Chảy máu nhẹ khi đi đại tiện
• Không đau hoặc đau rất nhẹ

Giai đoạn 2

• Búi trĩ sa ra ngoài khi rặn nhưng tự co lại
• Chảy máu tăng dần

Giai đoạn 3

• Búi trĩ sa ra ngoài và phải dùng tay đẩy lên
• Cảm giác vướng, khó chịu

Giai đoạn 4

• Búi trĩ sa thường xuyên
• Đau, chảy máu nhiều
• Nguy cơ biến chứng cao

Triệu chứng trĩ ngoại

• Xuất hiện khối sưng quanh hậu môn
• Đau rát khi ngồi hoặc đi lại
• Ngứa ngáy kéo dài
• Có thể hình thành cục máu đông (trĩ ngoại tắc mạch)

5. Phân biệt trĩ nội và trĩ ngoại trong thực tế

Việc phân biệt đúng giúp người bệnh tránh nhầm lẫn trong điều trị:

Tiêu chí	Trĩ nội	Trĩ ngoại
Vị trí	Trong ống hậu môn	Ngoài hậu môn
Đau	Ít đau giai đoạn đầu	Đau rõ rệt
Chảy máu	Thường gặp	Ít gặp hơn
Quan sát	Khó	Dễ
Mức độ khó chịu	Tăng dần theo giai đoạn	Gây khó chịu sớm