Phân biệt trĩ nội và trĩ ngoại: Dấu hiệu và cách nhận biết

Phân biệt trĩ nội và trĩ ngoại giúp bạn nhận biết đúng tình trạng khi xuất hiện đau rát, chảy máu hoặc búi trĩ ở vùng hậu môn. Hai loại trĩ có vị trí hình thành khác nhau nên biểu hiện và cách xử lý cũng có những điểm riêng. Hiểu rõ sự khác biệt sẽ giúp bạn chủ động chăm sóc, theo dõi triệu chứng và thăm khám khi cần thiết.

Bài viết được cố vấn chuyên môn bởi PGS.TS Nguyễn Thế Thịnh – Nguyên Cục trưởng Cục Quản lý y dược cổ truyền, Bộ Y Tế, đồng thời là cố vấn chuyên môn của Ban cố vấn Dược phẩm Hoàng Long ViNa.

Trĩ nội và trĩ ngoại khác nhau như thế nào?

Điểm khác biệt cơ bản giữa trĩ nội và trĩ ngoại nằm ở vị trí hình thành búi trĩ. Trĩ nội xuất hiện phía trên đường lược, bên trong ống hậu môn, trong khi trĩ ngoại hình thành phía dưới đường lược, dưới lớp da quanh hậu môn. Chính vị trí này khiến hai loại trĩ có sự khác nhau về biểu hiện, mức độ đau, khả năng nhìn thấy búi trĩ và một số biến chứng.

Trĩ nội hình thành ở đâu?

Trĩ nội là tình trạng các đám rối tĩnh mạch và mô nâng đỡ ở phía trên đường lược, bên trong ống hậu môn bị giãn và phình lên, tạo thành búi trĩ.

Ở giai đoạn đầu, búi trĩ thường nằm bên trong nên khó nhìn thấy từ bên ngoài. Khi bệnh tiến triển, búi trĩ có thể sa ra ngoài khi đại tiện và mức độ sa được phân thành 4 độ trĩ nội.

Trĩ ngoại hình thành ở đâu?

Trĩ ngoại hình thành ở phía dưới đường lược, ngay dưới lớp da quanh hậu môn. Vì nằm gần bên ngoài nên búi trĩ có thể nhìn thấy hoặc sờ thấy, đặc biệt khi búi trĩ sưng lên.

Trĩ ngoại thường gây khó chịu rõ hơn khi vùng búi trĩ bị kích thích, viêm hoặc hình thành huyết khối, khi đó người bệnh có thể xuất hiện một khối sưng đau quanh hậu môn.

Vì sao vị trí lại tạo ra sự khác biệt?

Vị trí của búi trĩ liên quan trực tiếp đến cảm giác đau và biểu hiện của bệnh. Vùng phía trên đường lược có cảm giác đau kém hơn, vì vậy trĩ nội ở giai đoạn chưa biến chứng thường ít gây đau rõ rệt. Ngược lại, trĩ ngoại nằm dưới đường lược, nơi có nhiều đầu mút thần kinh cảm giác, nên khi sưng viêm hoặc có huyết khối thường đau rõ hơn.

Tuy nhiên, đây chỉ là đặc điểm thường gặp, không nên dùng mức độ đau để tự xác định trĩ nội hay trĩ ngoại. Người bệnh cần dựa vào vị trí búi trĩ, biểu hiện đi kèm và thăm khám khi triệu chứng bất thường hoặc kéo dài.

Dấu hiệu nhận biết trĩ nội, trĩ ngoại

Trĩ nội và trĩ ngoại có những biểu hiện khác nhau do vị trí hình thành búi trĩ. Người bệnh có thể dựa vào vị trí búi trĩ, tình trạng chảy máu, đau rát và biểu hiện khi đại tiện để nhận biết ban đầu. Tuy nhiên, các triệu chứng có thể chồng lấp, vì vậy không nên chỉ dựa vào một dấu hiệu để tự xác định loại trĩ.

Dấu hiệu nhận biết trĩ nội

Trĩ nội nằm bên trong ống hậu môn nên ở giai đoạn đầu thường không nhìn hoặc sờ thấy búi trĩ. Dấu hiệu dễ nhận biết nhất là chảy máu khi đại tiện, thường xuất hiện khi phân cứng hoặc người bệnh phải rặn nhiều.

Một số biểu hiện thường gặp gồm:

• Chảy máu khi đi đại tiện: Máu thường có màu đỏ tươi, có thể dính trên giấy vệ sinh, phân hoặc nhỏ giọt sau khi đi ngoài.
• Sa búi trĩ: Khi bệnh tiến triển, búi trĩ có thể sa xuống khi đại tiện. Ban đầu búi trĩ có thể tự co lên, nhưng ở mức độ nặng hơn có thể phải dùng tay đẩy vào hoặc không thể đẩy vào.
• Cảm giác vướng, cộm ở hậu môn: Đặc biệt khi búi trĩ bắt đầu sa ra ngoài.
• Ngứa hoặc kích ứng quanh hậu môn: Có thể xuất hiện do dịch nhầy hoặc tình trạng vệ sinh khó khăn khi búi trĩ sa.
• Đau rát: Trĩ nội giai đoạn đầu thường không gây đau rõ rệt. Đau nhiều hơn có thể liên quan đến tình trạng sa nghẹt, viêm hoặc các biến chứng khác.

Lưu ý: Trĩ nội được chia thành 4 độ dựa trên mức độ sa của búi trĩ. Vì vậy, biểu hiện của trĩ nội có thể thay đổi đáng kể tùy từng giai đoạn.

Dấu hiệu nhận biết trĩ ngoại

Trĩ ngoại hình thành dưới da quanh hậu môn nên người bệnh thường có thể nhìn thấy hoặc sờ thấy một khối/búi bất thường ở rìa hậu môn.

Các dấu hiệu thường gặp gồm:

• Xuất hiện khối hoặc búi quanh hậu môn: Có thể nhận thấy rõ hơn khi búi trĩ sưng lên.
• Đau, rát hoặc khó chịu: Mức độ đau có thể tăng khi ngồi lâu, đi đại tiện hoặc khi vùng búi trĩ bị kích thích.
• Sưng và căng tức quanh hậu môn: Thường rõ hơn khi búi trĩ bị viêm hoặc hình thành huyết khối.
• Ngứa, kích ứng: Có thể xảy ra do cọ xát, tiết dịch hoặc khó vệ sinh vùng hậu môn.
• Chảy máu: Có thể xuất hiện nếu búi trĩ bị tổn thương, cọ xát hoặc vỡ.

Có thể nhận biết trĩ nội và trĩ ngoại chỉ qua triệu chứng không?

Các dấu hiệu trên giúp nhận biết ban đầu, nhưng không phải trường hợp nào cũng biểu hiện điển hình. Chẳng hạn, chảy máu hậu môn không chỉ gặp ở bệnh trĩ mà còn có thể liên quan đến các bệnh lý khác.

Nếu chảy máu kéo dài hoặc tái diễn, đau hậu môn dữ dội, xuất hiện khối sưng bất thường, búi trĩ sa không thể đẩy vào hoặc triệu chứng không cải thiện, người bệnh nên đi khám để xác định chính xác nguyên nhân và mức độ bệnh.

Điều trị trĩ nội và trĩ ngoại như nào?

Điều trị trĩ nội và trĩ ngoại không hoàn toàn giống nhau, nhưng đều hướng đến việc giảm triệu chứng, hạn chế táo bón và giảm áp lực lên vùng hậu môn. Lựa chọn phương pháp cụ thể phụ thuộc vào loại trĩ, mức độ bệnh, triệu chứng và biến chứng đi kèm.

Với trường hợp trĩ nhẹ

Khi triệu chứng còn nhẹ và chưa có biến chứng, người bệnh thường được ưu tiên điều chỉnh các yếu tố có thể làm bệnh nặng hơn. Một số biện pháp có thể áp dụng gồm:

• Tăng chất xơ: Bổ sung rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt… giúp phân mềm hơn, hạn chế táo bón.
• Uống đủ nước: Hỗ trợ duy trì độ mềm của phân và giúp việc đại tiện thuận lợi hơn.
• Hạn chế rặn khi đại tiện: Không cố rặn mạnh khi đi ngoài vì có thể làm tăng áp lực lên vùng hậu môn.
• Không ngồi lâu trên bồn cầu: Tránh vừa đi đại tiện vừa sử dụng điện thoại hoặc ngồi quá lâu.
• Duy trì vận động phù hợp: Vận động thường xuyên giúp hạn chế tình trạng ít vận động và hỗ trợ nhu động ruột.
• Chăm sóc vùng hậu môn đúng cách: Giữ vùng hậu môn sạch, khô thoáng và hạn chế cọ xát mạnh khi vệ sinh.

Những thay đổi này có thể giúp cải thiện triệu chứng và hạn chế bệnh tiến triển, đặc biệt khi nguyên nhân liên quan đến táo bón hoặc thói quen đại tiện không phù hợp.

Khi bệnh tiến triển hoặc triệu chứng rõ

Nếu các triệu chứng kéo dài, tái phát hoặc bệnh đã tiến triển, người bệnh có thể cần thuốc hoặc phương pháp điều trị chuyên biệt theo đánh giá của bác sĩ.

Với trĩ nội, tùy mức độ sa búi trĩ và tình trạng chảy máu, một số trường hợp có thể được chỉ định các thủ thuật điều trị. Khi bệnh ở mức độ nặng hoặc không đáp ứng với các phương pháp phù hợp trước đó, bác sĩ có thể cân nhắc can thiệp ngoại khoa.

Với trĩ ngoại, nếu búi trĩ gây đau nhiều, sưng viêm hoặc hình thành huyết khối, bác sĩ sẽ đánh giá tình trạng cụ thể để lựa chọn hướng xử lý phù hợp. Không phải mọi trường hợp trĩ ngoại huyết khối đều cần can thiệp.

Thanh Hậu An – Hỗ trợ chăm sóc trĩ nội và trĩ ngoại

Trĩ nội khi sa và trĩ ngoại có thể gây đau rát, ngứa, sưng, cộm vướng hoặc chảy máu hậu môn. Chăm sóc đúng cách giúp hỗ trợ làm dịu các triệu chứng này.

Thanh Hậu An kết hợp 9 loại thảo dược, hỗ trợ làm sạch, giảm đau rát, ngứa ngáy, sưng viêm và chảy máu tại chỗ. Sản phẩm được sử dụng bằng phương pháp ngâm, giúp các thành phần thảo dược trong dung dịch tiếp xúc trực tiếp với vùng hậu môn và búi trĩ, từ đó hỗ trợ tác động ngay tại vùng đang có triệu chứng. Sản phẩm không cần uống, bôi hoặc đặt trực tiếp vào hậu môn.

Đây cũng là lý do Thanh Hậu An phù hợp để hỗ trợ chăm sóc người bị trĩ ngoại hoặc trĩ nội đã sa, khi búi trĩ nằm ở vùng có thể tiếp xúc với dung dịch ngâm và thường gây cộm vướng, đau rát, ngứa ngáy hoặc khó chịu.

Thanh Hậu An không phải thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.

Các câu hỏi thường gặp

Trĩ nội và trĩ ngoại có xuất hiện cùng nhau không?

Có. Khi người bệnh đồng thời có cả búi trĩ nội và búi trĩ ngoại, tình trạng này được gọi là trĩ hỗn hợp. Biểu hiện có thể kết hợp triệu chứng của cả hai loại trĩ.

Trĩ nội hay trĩ ngoại đau hơn?

Thông thường, trĩ ngoại dễ gây đau rõ hơn, đặc biệt khi búi trĩ bị viêm hoặc hình thành huyết khối. Trĩ nội ở giai đoạn đầu thường ít đau, nhưng có thể đau khi xảy ra sa nghẹt hoặc biến chứng.

Trĩ nội hay trĩ ngoại dễ chảy máu hơn?

Trĩ nội thường có biểu hiện chảy máu khi đại tiện rõ hơn, đặc biệt khi phân cứng hoặc phải rặn. Trĩ ngoại cũng có thể chảy máu nếu búi trĩ bị tổn thương hoặc cọ xát.

Hy vọng bài viết đã giúp bạn hiểu rõ hơn về cách phân biệt trĩ nội và trĩ ngoại qua vị trí, dấu hiệu và mức độ bệnh. Việc nhận biết đúng loại trĩ giúp bạn chủ động theo dõi triệu chứng, chăm sóc phù hợp và thăm khám khi cần thiết, từ đó hạn chế bệnh tiến triển hoặc tái phát. Để tìm hiểu thêm về bệnh trĩ và cách chăm sóc, phòng ngừa, hãy truy cập website Hoàng Long Vina hoặc liên hệ hotline 1800.088.818 để được dược sĩ tư vấn miễn phí.