Bị trĩ khi mang thai: Mẹ bầu nên làm gì?

Bị trĩ khi mang thai là tình trạng khá phổ biến khiến nhiều mẹ bầu đau rát, ngứa ngáy và gặp khó khăn khi đi vệ sinh. Tuy không quá nguy hiểm nhưng nếu chăm sóc không đúng cách, bệnh có thể tiến triển nặng và ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ triệu chứng, nguyên nhân, cách cải thiện an toàn và thời điểm cần đi khám để bảo vệ sức khỏe của cả mẹ và bé. 

Bài viết được tham vấn chuyên môn bởi Ban cố vấn Dược phẩm Hoàng Long ViNa – TS.BS Nguyễn Thị Minh Thu, Trưởng khoa Khám bệnh Bệnh viện Y học cổ truyền Bộ Công An, nhằm mang đến những thông tin chính xác và hữu ích cho người đọc. 

Bị trĩ khi mang thai có những dấu hiệu gì? 

Bị trĩ khi mang thai thường xuất hiện từ tam cá nguyệt thứ hai hoặc thứ ba, khi thai nhi lớn dần và tạo áp lực lên vùng chậu. Ban đầu, triệu chứng thường nhẹ nên dễ nhầm với táo bón hoặc kích ứng hậu môn. Một số dấu hiệu mẹ bầu cần lưu ý gồm:

• Đi đại tiện ra máu: Máu đỏ tươi, dính trên giấy vệ sinh hoặc bám ngoài phân.
• Đau rát khi đi vệ sinh: Thường xuất hiện trong hoặc sau khi đại tiện, đặc biệt khi táo bón.
• Ngứa, cộm vùng hậu môn: Do búi trĩ hoặc tiết dịch khiến vùng hậu môn ẩm ướt.
• Xuất hiện búi trĩ: Có thể sờ thấy khối mềm ở hậu môn, ban đầu tự co lên nhưng về sau có thể sa và khó tự thu lại.
• Tiết dịch hậu môn: Khiến vùng hậu môn ẩm, dễ kích ứng và tăng nguy cơ viêm.

Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp chảy máu hay đau rát hậu môn khi mang thai đều do bệnh trĩ. Đây cũng có thể là dấu hiệu của nứt kẽ hậu môn hoặc các bệnh lý hậu môn – trực tràng khác. Nếu triệu chứng kéo dài, chảy máu nhiều hoặc đau dữ dội, mẹ bầu nên đến cơ sở y tế để được thăm khám và xác định nguyên nhân.

Vì sao mẹ bầu bị trĩ khi mang thai? 

Trong thai kỳ, nguy cơ mắc bệnh trĩ tăng lên do nhiều yếu tố cùng tác động, bao gồm:

• Tử cung phát triển lớn dần: Thai nhi ngày càng lớn sẽ chèn ép các tĩnh mạch vùng chậu và hậu môn, làm cản trở lưu thông máu, khiến các tĩnh mạch giãn và hình thành búi trĩ.
• Táo bón kéo dài: Sự thay đổi nội tiết cùng chế độ ăn ít chất xơ khiến nhiều mẹ bầu bị táo bón. Việc rặn mạnh khi đi đại tiện làm tăng áp lực lên tĩnh mạch hậu môn và thúc đẩy bệnh trĩ xuất hiện.
• Thay đổi nội tiết tố: Hormone progesterone tăng cao làm thành mạch và cơ trơn giãn hơn, khiến máu dễ ứ đọng tại các tĩnh mạch vùng hậu môn.
• Tăng cân và ít vận động: Trọng lượng cơ thể tăng nhanh cùng việc ngồi hoặc đứng lâu làm gia tăng áp lực lên vùng chậu, tạo điều kiện cho bệnh trĩ phát triển.

Hiểu đúng nguyên nhân gây bệnh sẽ giúp mẹ bầu lựa chọn cách chăm sóc phù hợp, giảm triệu chứng khó chịu và hạn chế bệnh tiến triển nặng trong thai kỳ.

Mẹ bầu bị trĩ nên làm gì để cải thiện bệnh?

Điều chỉnh chế độ ăn và sinh hoạt để giảm táo bón 

Đối với những trường hợp bệnh trĩ mức độ nhẹ, thay đổi chế độ ăn uống và sinh hoạt là một trong những cách cải thiện bệnh trĩ cho bà bầu đơn giản nhưng mang lại hiệu quả tích cực. Mục tiêu là giảm táo bón, hạn chế áp lực lên vùng hậu môn và hỗ trợ lưu thông máu tốt hơn.

Mẹ bầu nên:

• Bổ sung 25 – 30g chất xơ mỗi ngày từ rau xanh, trái cây tươi, yến mạch, các loại đậu và ngũ cốc nguyên hạt để làm mềm phân, giảm tình trạng rặn khi đi vệ sinh.
• Uống đủ 2 – 2,5 lít nước/ngày (tùy thể trạng và chỉ định của bác sĩ) nhằm hỗ trợ nhu động ruột hoạt động hiệu quả hơn.
• Không nhịn đại tiện và tập thói quen đi vệ sinh vào một khung giờ cố định mỗi ngày.
• Vận động nhẹ nhàng như đi bộ, tập yoga hoặc bài tập Kegel dành cho bà bầu để tăng cường tuần hoàn vùng chậu, giảm áp lực lên tĩnh mạch hậu môn.
• Hạn chế ngồi hoặc đứng quá lâu, tránh mang vác vật nặng.

Đây cũng là những biện pháp được khuyến khích trong hầu hết các hướng dẫn cách chữa bệnh trĩ cho bà bầu tại nhà, đặc biệt ở giai đoạn đầu của bệnh.

Vệ sinh vùng hậu môn đúng cách

Bên cạnh việc điều chỉnh lối sống, vệ sinh vùng hậu môn đúng cách cũng góp phần giảm đau rát, ngứa ngáy và hạn chế nguy cơ viêm nhiễm.

Một số lưu ý mẹ bầu nên thực hiện:

• Rửa vùng hậu môn bằng nước sạch hoặc nước ấm sau mỗi lần đại tiện, sau đó lau khô nhẹ nhàng bằng khăn mềm.
• Giữ vùng hậu môn luôn sạch và khô thoáng, tránh mặc quần áo quá chật hoặc chất liệu bí bách.
• Có thể ngâm hậu môn bằng nước ấm khoảng 10 – 15 phút mỗi ngày để thư giãn cơ vòng, giảm cảm giác đau và khó chịu.

Ngoài ra, nhiều mẹ bầu hiện nay cũng lựa chọn các sản phẩm ngâm hậu môn từ thảo dược để hỗ trợ làm sạch, giảm ngứa rát và chăm sóc vùng hậu môn một cách dịu nhẹ. Ngoài việc ngâm hậu môn bằng nước ấm, mẹ bầu cũng có thể tham khảo các sản phẩm ngâm thảo dược để hỗ trợ làm sạch vùng hậu môn, giảm cảm giác ngứa rát và mang lại sự dễ chịu khi sử dụng. 

Chẳng hạn, Thảo mộc ngâm Thanh Hậu An được bào chế từ các dược liệu như Thổ phục linh, Kim ngân cuống, Bồ công anh, Hoàng bá, Ngũ bội tử, Tô mộc… giúp hỗ trợ thanh nhiệt, làm dịu vùng hậu môn, giảm sưng đau, ngứa rát và chăm sóc vùng tổn thương. Tuy nhiên, trong thời gian mang thai, mẹ bầu nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng bất kỳ sản phẩm hỗ trợ nào để đảm bảo phù hợp với tình trạng sức khỏe. 

Có nên dùng thuốc bôi trĩ khi mang thai?

Đây là thắc mắc của rất nhiều mẹ bầu khi xuất hiện các triệu chứng đau rát hoặc chảy máu hậu môn. Tuy nhiên, không phải mọi loại thuốc thuốc bôi trĩ cho bà bầu đều an toàn trong thai kỳ.

Một số thuốc bôi hoặc thuốc đặt hậu môn có thể chứa hoạt chất chống viêm, gây tê hoặc corticosteroid. Nếu sử dụng không đúng chỉ định, đặc biệt trong 3 tháng đầu thai kỳ, có thể tiềm ẩn những rủi ro không mong muốn.

Vì vậy, mẹ bầu cần lưu ý:

• Không tự ý mua hoặc sử dụng thuốc trị trĩ khi chưa được bác sĩ thăm khám.
• Chỉ dùng thuốc bôi trĩ cho bà bầu hoặc các thuốc điều trị khác khi có chỉ định từ bác sĩ sản khoa hoặc bác sĩ chuyên khoa hậu môn – trực tràng.
• Với trường hợp triệu chứng nhẹ, nên ưu tiên điều chỉnh chế độ ăn, sinh hoạt và chăm sóc vùng hậu môn trước khi cân nhắc dùng thuốc.

Nếu sau một thời gian áp dụng các biện pháp trên nhưng tình trạng không cải thiện, hoặc xuất hiện đau nhiều, chảy máu kéo dài hay búi trĩ sa không tự co lên, mẹ bầu nên đến cơ sở y tế để được đánh giá và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.

Khi nào mẹ bầu nên đi khám bác sĩ?

Phần lớn trường hợp bị trĩ khi mang thai có thể cải thiện nhờ điều chỉnh chế độ ăn uống, sinh hoạt và chăm sóc đúng cách. Tuy nhiên, nếu triệu chứng kéo dài hoặc ngày càng nặng, mẹ bầu nên đến cơ sở y tế để được thăm khám nhằm hạn chế biến chứng và lựa chọn phương pháp điều trị an toàn.

Mẹ bầu nên đi khám nếu có một trong các dấu hiệu sau:

• Chảy máu hậu môn nhiều hoặc kéo dài.
• Đau dữ dội vùng hậu môn, ảnh hưởng đến việc đi lại hoặc đại tiện.
• Búi trĩ sa ra ngoài, không thể tự co lên hoặc sưng đau nhiều.
• Búi trĩ chuyển màu tím, đen, nghi ngờ trĩ tắc mạch hoặc nghẹt búi trĩ.
• Vùng hậu môn có dấu hiệu nhiễm trùng như sưng nóng, chảy mủ hoặc kèm sốt.
• Triệu chứng không cải thiện sau 1–2 tuần chăm sóc tại nhà hoặc có xu hướng nặng hơn.

Mẹ bầu không nên tự ý dùng thuốc trị trĩ hoặc thuốc bôi khi chưa có chỉ định của bác sĩ, vì một số thuốc có thể không phù hợp trong thai kỳ. Thăm khám sớm sẽ giúp xác định đúng nguyên nhân và lựa chọn hướng điều trị an toàn cho cả mẹ và thai nhi.

Các câu hỏi thường gặp khi mang thai bị trĩ

Bị trĩ khi mang thai có ảnh hưởng đến thai nhi không?

Thông thường, bệnh trĩ không ảnh hưởng trực tiếp đến thai nhi. Tuy nhiên, nếu triệu chứng kéo dài, chảy máu nhiều hoặc đau dữ dội, mẹ bầu nên đi khám để được xử trí kịp thời.  

Bị trĩ khi mang thai có sinh thường được không? 

Đa số mẹ bầu bị trĩ vẫn có thể sinh thường nếu bệnh ở mức độ nhẹ và không có chỉ định khác từ bác sĩ. Việc lựa chọn phương pháp sinh sẽ phụ thuộc vào tình trạng sức khỏe của mẹ và thai nhi. 

Sau sinh bệnh trĩ có tự khỏi không?

Một số trường hợp bệnh trĩ có thể cải thiện sau sinh khi áp lực lên vùng chậu giảm. Tuy nhiên, nếu búi trĩ lớn hoặc triệu chứng kéo dài, mẹ nên thăm khám để được tư vấn điều trị phù hợp. 

Có thể phòng ngừa bệnh trĩ khi mang thai không?

Có. Mẹ bầu nên ăn nhiều chất xơ, uống đủ nước, vận động nhẹ nhàng, tránh táo bón và không ngồi hoặc đứng quá lâu để giảm nguy cơ mắc bệnh trĩ. 

Hy vọng bài viết đã giúp mẹ bầu hiểu rõ bị trĩ khi mang thai nên làm gì, từ cách nhận biết, chăm sóc đến thời điểm cần đi khám. Ngoài ra, bạn có thể tham khảo Thanh Hậu An giúp làm sạch vùng hậu môn, hỗ trợ giảm sưng đau, ngứa rát và chăm sóc vùng tổn thương. Nếu cần tư vấn thêm, vui lòng liên hệ hotline 1800.088.818 hoặc truy cập website Dược phẩm Hoàng Long ViNa để được Dược sĩ hỗ trợ miễn phí.