Nguyên nhân gây bệnh trĩ: 5 Phương pháp điều trị và cải thiện hiệu quả

Bệnh trĩ là một trong những bệnh lý hậu môn – trực tràng phổ biến, gây ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng cuộc sống của người bệnh. Tuy không đe dọa trực tiếp đến tính mạng, nhưng các triệu chứng như đau rát, chảy máu, sa búi trĩ hay khó chịu khi đi đại tiện có thể khiến người bệnh gặp nhiều bất tiện trong sinh hoạt hằng ngày. Vậy nguyên nhân gây bệnh trĩ là gì và đâu là những phương pháp điều trị hiệu quả hiện nay?

Để hiểu rõ nguyên nhân gây bệnh trĩ và lựa chọn giải pháp cải thiện phù hợp, hãy cùng lắng nghe những chia sẻ từ PGS.TS.BS Nguyễn Quang Duật – chuyên gia Tiêu hóa, thành viên Ban Cố vấn Dược phẩm Hoàng Long ViNa. Trong bài viết dưới đây, chuyên gia sẽ phân tích các yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh trĩ, đồng thời giới thiệu 5 phương pháp điều trị và hỗ trợ cải thiện triệu chứng hiệu quả, giúp người bệnh nâng cao chất lượng cuộc sống và phòng ngừa bệnh tái phát.

Bệnh trĩ là gì?

Bệnh trĩ là tình trạng các đám rối tĩnh mạch ở vùng hậu môn – trực tràng bị giãn quá mức, phình to và tạo thành các búi trĩ. Đây là một trong những bệnh lý hậu môn trực tràng phổ biến nhất hiện nay, có thể gặp ở mọi lứa tuổi nhưng thường xuất hiện nhiều ở người trưởng thành, phụ nữ mang thai, người làm việc văn phòng hoặc những người thường xuyên phải đứng, ngồi lâu.

Theo vị trí hình thành, bệnh trĩ được chia thành:

• Trĩ nội: Búi trĩ hình thành phía trên đường lược.
• Trĩ ngoại: Búi trĩ xuất hiện bên ngoài hậu môn.
• Trĩ hỗn hợp: Kết hợp cả trĩ nội và trĩ ngoại.

Ban đầu, bệnh thường chỉ gây cảm giác khó chịu nhẹ. Tuy nhiên nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, búi trĩ có thể sa ra ngoài, gây đau rát, chảy máu và ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống.

Nguyên nhân gây bệnh trĩ phổ biến hiện nay

Táo bón kéo dài

Táo bón được xem là nguyên nhân gây bệnh trĩ khi phân khô cứng, người bệnh phải rặn mạnh trong quá trình đại tiện. Áp lực liên tục tác động lên thành tĩnh mạch hậu môn khiến các mạch máu giãn nở bất thường và hình thành búi trĩ.

Những người thường xuyên bị táo bón có nguy cơ mắc bệnh trĩ cao gấp nhiều lần so với người bình thường.

Dấu hiệu nhận biết:

• Đi ngoài ít hơn 3 lần/tuần.
• Phân khô cứng.
• Đại tiện khó khăn.
• Cảm giác đi ngoài không hết phân.

Để hạn chế nguy cơ mắc bệnh trĩ do táo bón, cần bổ sung nhiều chất xơ, uống đủ nước và duy trì vận động thường xuyên.

Ngồi hoặc đứng quá lâu

Nhân viên văn phòng, tài xế đường dài, công nhân đứng làm việc nhiều giờ liên tục là những đối tượng có tỷ lệ mắc bệnh trĩ tương đối cao.

Khi ngồi hoặc đứng lâu, máu lưu thông kém tại vùng hậu môn trực tràng, làm tăng áp lực lên hệ thống tĩnh mạch. Tình trạng này kéo dài khiến các tĩnh mạch bị giãn và hình thành búi trĩ.

Một số nghề nghiệp có nguy cơ cao:

• Nhân viên văn phòng.
• Lái xe đường dài.
• Giáo viên.
• Công nhân dây chuyền sản xuất.
• Nhân viên bán hàng.

Giải pháp là nên thay đổi tư thế thường xuyên, vận động nhẹ sau mỗi 45–60 phút làm việc.

Chế độ ăn uống thiếu khoa học

Thói quen ăn uống có ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe hệ tiêu hóa và nguy cơ mắc bệnh trĩ.

Những thực phẩm làm tăng nguy cơ bệnh trĩ gồm:

• Đồ ăn cay nóng.
• Thực phẩm nhiều dầu mỡ.
• Đồ ăn nhanh.
• Thức uống có cồn.
• Nước ngọt có gas.
• Thực phẩm ít chất xơ.

Khi cơ thể thiếu chất xơ, phân trở nên khô cứng và khó đào thải ra ngoài. Điều này làm tăng áp lực lên hậu môn mỗi lần đại tiện.

Các thực phẩm nên bổ sung:

• Rau xanh.
• Trái cây tươi.
• Ngũ cốc nguyên hạt.
• Khoai lang.
• Yến mạch.
• Các loại đậu.

Một chế độ ăn cân bằng không chỉ hỗ trợ phòng ngừa bệnh trĩ mà còn giúp cải thiện sức khỏe đường ruột hiệu quả.

Mang thai và sinh con

Phụ nữ mang thai là nhóm đối tượng có nguy cơ mắc bệnh trĩ rất cao.

Trong thai kỳ, tử cung phát triển lớn dần và gây áp lực lên vùng chậu cũng như hệ tĩnh mạch hậu môn trực tràng. Đồng thời sự thay đổi nội tiết tố khiến thành mạch máu dễ bị giãn hơn bình thường.

Ngoài ra, trong quá trình sinh thường, việc rặn đẻ mạnh cũng làm tăng áp lực lên hậu môn, từ đó dẫn đến sự xuất hiện hoặc tiến triển nặng hơn của bệnh trĩ.

Các yếu tố làm tăng nguy cơ:

• Thai lớn.
• Mang đa thai.
• Tăng cân quá mức.
• Táo bón thai kỳ.
• Sinh thường nhiều lần.

Mẹ bầu nên duy trì chế độ ăn giàu chất xơ, uống đủ nước và tập luyện nhẹ nhàng theo hướng dẫn của bác sĩ.

Thừa cân, béo phì

Người thừa cân hoặc béo phì thường có áp lực ổ bụng cao hơn bình thường. Điều này làm cản trở lưu thông máu tại vùng hậu môn và khiến các tĩnh mạch dễ bị giãn nở.

Ngoài ra, người béo phì thường có xu hướng ít vận động, từ đó làm tăng nguy cơ táo bón và bệnh trĩ.

Việc kiểm soát cân nặng hợp lý sẽ góp phần đáng kể trong việc phòng ngừa và cải thiện bệnh trĩ.

Thói quen nhịn đại tiện

Nhiều người có thói quen nhịn đi vệ sinh do bận rộn hoặc ngại sử dụng nhà vệ sinh công cộng.

Khi phân lưu lại lâu trong đại tràng, nước trong phân tiếp tục bị hấp thu khiến phân trở nên khô cứng hơn. Điều này làm tăng nguy cơ táo bón và khiến người bệnh phải rặn mạnh khi đại tiện.

Các chuyên gia khuyến cáo nên đi vệ sinh ngay khi có nhu cầu để tránh ảnh hưởng đến chức năng tiêu hóa và hậu môn trực tràng.

Tuổi tác và quá trình lão hóa

Nguy cơ mắc bệnh trĩ tăng dần theo tuổi tác.

Khi tuổi càng cao, các mô nâng đỡ hậu môn trực tràng suy yếu, độ đàn hồi thành mạch giảm, làm cho búi trĩ dễ hình thành hơn.

Đặc biệt, người trên 50 tuổi cần chủ động tầm soát và chăm sóc sức khỏe tiêu hóa thường xuyên nhằm phát hiện sớm các bất thường.

Yếu tố di truyền

Một số nghiên cứu cho thấy bệnh trĩ có thể liên quan đến yếu tố di truyền.

Những người có người thân trong gia đình từng mắc bệnh trĩ có nguy cơ cao hơn do thành mạch máu yếu hoặc cấu trúc mô liên kết bẩm sinh kém bền vững.

Mặc dù không thể thay đổi yếu tố di truyền, nhưng việc xây dựng lối sống lành mạnh vẫn giúp giảm đáng kể nguy cơ phát bệnh.

Dấu hiệu nhận biết bệnh trĩ sớm

Nhận biết sớm các triệu chứng giúp người bệnh điều trị kịp thời và hạn chế biến chứng.

Các dấu hiệu thường gặp bao gồm:

Chảy máu hậu môn

Máu thường xuất hiện khi đại tiện, có thể dính trên giấy vệ sinh hoặc lẫn trong phân.

Đau rát hậu môn

Người bệnh cảm thấy đau, nóng rát hoặc khó chịu sau khi đi vệ sinh.

Ngứa ngáy vùng hậu môn

Dịch tiết từ búi trĩ có thể gây kích ứng da và tạo cảm giác ngứa ngáy kéo dài.

Sa búi trĩ

Búi trĩ có thể lòi ra ngoài hậu môn khi đi đại tiện hoặc vận động mạnh.

Cảm giác vướng cộm

Người bệnh thường cảm thấy có dị vật ở hậu môn, gây khó chịu trong sinh hoạt hàng ngày.

Bệnh trĩ có nguy hiểm không?

Mặc dù không phải là bệnh lý đe dọa tính mạng, nhưng nếu không được điều trị đúng cách, bệnh trĩ có thể gây nhiều biến chứng như:

• Thiếu máu do chảy máu kéo dài.
• Tắc mạch búi trĩ.
• Nhiễm trùng hậu môn.
• Hoại tử búi trĩ.
• Ảnh hưởng chất lượng cuộc sống và tâm lý người bệnh.

Do đó, việc điều trị sớm là rất cần thiết.

5 phương pháp điều trị và cải thiện bệnh trĩ hiệu quả

1. Điều chỉnh chế độ ăn uống

Đây là giải pháp nền tảng giúp hỗ trợ điều trị và ngăn ngừa tái phát bệnh trĩ.

Người bệnh nên:

• Tăng cường rau xanh.
• Ăn nhiều trái cây tươi.
• Bổ sung ngũ cốc nguyên hạt.
• Uống từ 1,5 – 2 lít nước mỗi ngày.
• Hạn chế đồ ăn cay nóng.
• Giảm rượu bia và chất kích thích.

Một chế độ ăn khoa học giúp làm mềm phân, giảm táo bón và hạn chế áp lực lên hậu môn.

2. Tăng cường vận động thể chất

Tập luyện đều đặn giúp:

• Kích thích nhu động ruột.
• Cải thiện tuần hoàn máu.
• Giảm nguy cơ táo bón.
• Hạn chế tình trạng sa búi trĩ.

Các môn thể thao phù hợp gồm:

• Đi bộ.
• Đạp xe nhẹ nhàng.
• Bơi lội.
• yoga.
• Bài tập Kegel.

Người làm việc văn phòng nên đứng dậy vận động sau mỗi 45–60 phút.

3. Sử dụng các biện pháp hỗ trợ từ thảo dược

Bên cạnh việc thay đổi lối sống, nhiều người lựa chọn các sản phẩm chè ngâm trĩ Thanh Hậu An hay trà táo bón Thanh Trường có nguồn gốc thảo dược nhằm hỗ trợ giảm cảm giác đau rát, ngứa ngáy và khó chịu vùng hậu môn.

Các thành phần thảo dược thường được sử dụng gồm:

• Thổ phục linh.
• Kim ngân hoa.
• Hoàng bá.
• Khổ sâm.
• Diếp cá.
• Đương quy.

Những dược liệu này được sử dụng từ lâu trong y học cổ truyền với mục đích thanh nhiệt, hỗ trợ giảm viêm và giúp vùng hậu môn dễ chịu hơn.

4. Sử dụng thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ

Tùy mức độ bệnh, bác sĩ có thể chỉ định:

• Thuốc uống hỗ trợ tăng độ bền thành mạch.
• Thuốc bôi hậu môn.
• Thuốc đặt hậu môn.
• Thuốc giảm viêm và giảm đau.

Người bệnh không nên tự ý sử dụng thuốc kéo dài khi chưa có chỉ định chuyên môn.

5. Can thiệp thủ thuật hoặc phẫu thuật khi cần thiết

Trong trường hợp bệnh trĩ nặng, búi trĩ sa lớn hoặc điều trị nội khoa không hiệu quả, bác sĩ có thể cân nhắc:

• Thắt búi trĩ bằng vòng cao su
• Áp dụng với trĩ nội giai đoạn sớm.
• Tiêm xơ búi trĩ
• Giúp làm teo búi trĩ và giảm triệu chứng.

Đốt trĩ bằng công nghệ hiện đại

Một số phương pháp hiện nay bao gồm:

• Đi bộ.
• Đạp xe nhẹ nhàng.
• Bơi lội.
• Yoga.
• Bài tập Kegel.

Phẫu thuật cắt trĩ

Được chỉ định khi búi trĩ lớn hoặc xuất hiện biến chứng.

Việc lựa chọn phương pháp điều trị cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá dựa trên mức độ bệnh cụ thể.

Làm thế nào để phòng ngừa bệnh trĩ tái phát?

Sau điều trị, người bệnh cần duy trì lối sống lành mạnh để hạn chế nguy cơ tái phát:

• Ăn nhiều chất xơ.
• Uống đủ nước mỗi ngày.
• Không nhịn đại tiện.
• Hạn chế ngồi hoặc đứng quá lâu.
• Tập thể dục thường xuyên.
• Kiểm soát cân nặng hợp lý.
• Thăm khám định kỳ khi có dấu hiệu bất thường.

Việc kết hợp chế độ sinh hoạt khoa học cùng các biện pháp chăm sóc phù hợp sẽ giúp hỗ trợ cải thiện sức khỏe hậu môn trực tràng, giảm nguy cơ tái phát bệnh trĩ và nâng cao chất lượng cuộc sống lâu dài.

Khi nào cần đi khám bác sĩ?

Người bệnh nên đến cơ sở y tế chuyên khoa tiêu hóa hoặc hậu môn – trực tràng nếu xuất hiện các dấu hiệu:

• Chảy máu hậu môn kéo dài.
• Đau hậu môn dữ dội.
• Búi trĩ sa thường xuyên.
• Đại tiện ra nhiều máu.
• Có dấu hiệu thiếu máu.
• Điều trị tại nhà nhưng không cải thiện.

Việc thăm khám sớm giúp xác định chính xác nguyên nhân gây bệnh trĩ, đánh giá mức độ tổn thương và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, tránh các biến chứng ảnh hưởng đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống.

Bệnh trĩ là một trong những bệnh lý hậu môn – trực tràng phổ biến nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa và cải thiện nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng cách. Việc hiểu rõ các nguyên nhân gây bệnh trĩ như táo bón kéo dài, chế độ ăn uống thiếu khoa học, ít vận động, mang thai hay thừa cân sẽ giúp mỗi người chủ động bảo vệ sức khỏe của mình.

Bên cạnh đó, áp dụng các phương pháp điều trị phù hợp kết hợp với thay đổi lối sống lành mạnh sẽ góp phần giảm các triệu chứng khó chịu và hạn chế nguy cơ tái phát.

Nếu đang gặp các dấu hiệu như đau rát, chảy máu hậu môn hoặc sa búi trĩ, người bệnh nên thăm khám sớm để được tư vấn phương án điều trị hiệu quả. Đồng thời, có thể lựa chọn các giải pháp hỗ trợ từ thảo dược nhằm nâng cao hiệu quả chăm sóc sức khỏe hậu môn trực tràng.

Dược phẩm Hoàng Long ViNa luôn đồng hành cùng người bệnh trong hành trình hỗ trợ cải thiện bệnh trĩ, hướng tới cuộc sống khỏe mạnh và thoải mái hơn mỗi ngày.