7 đối tượng dễ mắc bệnh trĩ và cách phòng ngừa hiệu quả

Đối tượng dễ mắc bệnh trĩ thường là những người có thói quen ngồi lâu, ít vận động, hay táo bón hoặc thường xuyên phải gồng, rặn khi làm việc và đại tiện. Tuy nhiên, nguy cơ mắc trĩ còn liên quan đến tuổi tác, thai kỳ, cân nặng và chế độ ăn uống. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn nhận diện 7 nhóm có nguy cơ cao và biết cách chủ động phòng ngừa phù hợp. 

Bài viết được cố vấn chuyên môn bởi TS.BS.CKII Nguyễn Thị Thanh Hương – Cố vấn chuyên môn của Dược phẩm Hoàng Long ViNa, chuyên gia giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực Y học cổ truyền.

Những đối tượng dễ mắc bệnh trĩ

Bệnh trĩ có thể gặp ở nhiều độ tuổi và nghề nghiệp khác nhau, nhưng một số nhóm có nguy cơ cao hơn do đặc điểm sinh hoạt, công việc hoặc tình trạng sức khỏe. Dưới đây là những đối tượng dễ mắc bệnh trĩ thường gặp.

Phụ nữ mang thai và sau sinh

Phụ nữ mang thai và sau sinh là nhóm có nguy cơ mắc trĩ khá phổ biến. Khi thai nhi phát triển, tử cung ngày càng lớn có thể tạo thêm áp lực lên vùng chậu và các tĩnh mạch quanh trực tràng. Bên cạnh đó, thay đổi nội tiết trong thai kỳ cùng với tình trạng ít vận động cũng khiến nhiều mẹ dễ bị táo bón.

Đến khi sinh thường, quá trình rặn kéo dài có thể tiếp tục làm tăng áp lực lên vùng hậu môn và khiến búi trĩ xuất hiện hoặc sa rõ hơn. Sau sinh, việc ngồi nhiều để chăm con, ít vận động và táo bón kéo dài cũng có thể khiến triệu chứng tiếp tục khó chịu. Vì vậy, đây là nhóm cần đặc biệt chú ý đến ăn uống và đại tiện.

Người thường xuyên bị táo bón

Người bị táo bón kéo dài là một trong những nhóm người có nguy cơ bị trĩ cao. Khi phân khô và cứng, người bệnh thường phải rặn mạnh và ngồi lâu hơn mỗi lần đi đại tiện. Việc này làm áp lực trong ổ bụng và vùng hậu môn – trực tràng tăng lên, khiến các tĩnh mạch quanh hậu môn dễ bị giãn và hình thành búi trĩ.

Nếu táo bón lặp lại thường xuyên, quá trình rặn cũng diễn ra nhiều lần, khiến vùng hậu môn liên tục chịu áp lực và dễ xuất hiện các triệu chứng như đau rát, chảy máu hoặc sa búi trĩ. Vì vậy, kiểm soát táo bón là yếu tố quan trọng để giảm nguy cơ mắc và làm nặng bệnh trĩ.

Dân văn phòng, người ngồi lâu

Người ngồi nhiều dễ bị trĩ hơn, đặc biệt là dân văn phòng, tài xế hoặc những công việc phải duy trì tư thế ngồi trong nhiều giờ. Ngồi lâu khiến cơ thể ít vận động, đồng thời tạo áp lực kéo dài lên vùng mông và hậu môn. Thói quen này cũng có thể làm hoạt động tiêu hóa chậm hơn, từ đó tăng nguy cơ táo bón.

Nguy cơ càng cao nếu người làm việc văn phòng thường xuyên nhịn đại tiện, uống ít nước hoặc ít vận động sau giờ làm. Để hạn chế, nên đứng dậy đi lại sau mỗi khoảng thời gian làm việc, duy trì vận động hằng ngày và tránh ngồi liên tục quá lâu.

Người lao động nặng, thường xuyên nâng vật nặng

Những người thường xuyên bê vác, nâng vật nặng hoặc làm công việc đòi hỏi nhiều sức cũng thuộc nhóm đối tượng dễ mắc bệnh trĩ. Khi nâng vật nặng, cơ thể thường phải siết cơ bụng, gồng người hoặc thậm chí nín thở để tạo lực. Điều này làm áp lực trong ổ bụng tăng lên và truyền xuống vùng chậu, hậu môn – trực tràng.

Nếu tình trạng này diễn ra thường xuyên, các tĩnh mạch quanh hậu môn phải chịu áp lực lặp đi lặp lại, từ đó làm tăng nguy cơ hình thành hoặc khiến búi trĩ đang có trở nên khó chịu hơn. Người lao động nặng nên chú ý kỹ thuật nâng vật, tránh cố sức quá mức và hạn chế nín thở khi dùng lực.

Người lớn tuổi

Nguy cơ mắc bệnh trĩ có xu hướng tăng theo tuổi. Khi cơ thể lão hóa, các mô liên kết có nhiệm vụ nâng đỡ hệ thống mạch máu và cấu trúc vùng hậu môn – trực tràng có thể dần suy yếu. Điều này khiến các đám rối tĩnh mạch dễ giãn, tụt xuống và hình thành búi trĩ hơn.

Bên cạnh yếu tố tuổi tác, người lớn tuổi còn thường gặp tình trạng ít vận động, nhu động ruột chậm và táo bón kéo dài. Những yếu tố này kết hợp với nhau khiến áp lực lên vùng hậu môn tăng lên. Do đó, người cao tuổi nên duy trì vận động phù hợp, bổ sung chất xơ, uống đủ nước và tránh rặn mạnh khi đại tiện.

Người thừa cân, béo phì

Người thừa cân hoặc béo phì cũng có thể thuộc nhóm ai dễ bị bệnh trĩ cần lưu ý. Khối lượng cơ thể lớn làm tăng áp lực lên vùng bụng và vùng chậu, từ đó có thể khiến hệ thống tĩnh mạch quanh hậu môn chịu thêm áp lực.

Ngoài ra, thừa cân thường đi kèm với lối sống ít vận động, ngồi nhiều và chế độ ăn thiếu cân đối. Đây đều là những yếu tố dễ làm tăng nguy cơ táo bón và phải rặn khi đại tiện. Việc duy trì cân nặng hợp lý không chỉ giúp giảm áp lực lên vùng hậu môn mà còn hỗ trợ sức khỏe tiêu hóa và khả năng vận động nói chung.

Người có chế độ ăn ít chất xơ, uống ít nước

Chế độ ăn ít rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và uống không đủ nước có thể khiến phân trở nên khô, cứng và khó đào thải. Khi đó, người bệnh thường phải ngồi lâu hoặc rặn mạnh mỗi lần đi đại tiện, làm áp lực lên vùng hậu môn – trực tràng tăng lên.

Nếu thói quen này kéo dài, nguy cơ táo bón và hình thành búi trĩ cũng tăng theo. Vì vậy, dù không phải là một “đối tượng” theo nghề nghiệp hay độ tuổi, những người có chế độ ăn thiếu chất xơ và nước vẫn thuộc nhóm có nguy cơ cao. Chủ động điều chỉnh dinh dưỡng là một trong những cách đơn giản để phòng ngừa bệnh trĩ từ sớm.

Làm sao biết mình đang có dấu hiệu bệnh trĩ?

Nếu thuộc nhóm có nguy cơ cao, bạn nên chú ý những thay đổi bất thường ở vùng hậu môn. Một số dấu hiệu bệnh trĩ thường gặp gồm:

• Máu đỏ tươi khi đại tiện: Có thể thấy máu dính trên giấy vệ sinh, bề mặt phân hoặc nhỏ giọt sau khi đi ngoài. Đây là biểu hiện khá thường gặp, nhất là ở trĩ nội.
• Đau rát hoặc ngứa hậu môn: Thường xuất hiện sau đại tiện hoặc khi vùng hậu môn bị kích ứng, ẩm ướt.
• Cảm giác cộm, vướng: Người bệnh có thể cảm thấy như có vật lạ hoặc khối nhỏ ở cửa hậu môn, đặc biệt khi ngồi hoặc đi lại.
• Búi trĩ sa ra ngoài: Ban đầu búi trĩ có thể tự co lại sau đại tiện, nhưng khi tiến triển nặng hơn có thể cần dùng tay đẩy vào hoặc sa thường xuyên.
• Tiết dịch, ẩm ướt quanh hậu môn: Dịch nhầy có thể khiến vùng da quanh hậu môn ẩm, ngứa và khó chịu.

Các triệu chứng trên không phải lúc nào cũng xuất hiện đồng thời và cũng có thể gặp trong một số bệnh lý hậu môn – trực tràng khác. Nếu chảy máu tái diễn, đau nhiều hoặc búi sa rõ, bạn nên đi khám để xác định nguyên nhân thay vì tự kết luận là bệnh trĩ.

Người thuộc đối tượng có nguy cơ cao nên làm gì để phòng bệnh trĩ?

Nếu thuộc nhóm người có nguy cơ bị trĩ, việc điều chỉnh thói quen ăn uống, đại tiện và vận động từ sớm có thể giúp hạn chế táo bón, và tránh tạo áp lực kéo dài lên vùng hậu môn. Một số biện pháp nên duy trì gồm:

• Ăn đủ chất xơ: Tăng rau xanh, trái cây, các loại đậu và ngũ cốc nguyên hạt để giúp phân mềm, dễ đào thải hơn và hạn chế táo bón.
• Uống đủ nước: Nước giúp duy trì độ mềm của phân, hạn chế táo bón.
• Không nhịn đại tiện: Nhịn đi ngoài có thể khiến phân lưu lại lâu hơn trong ruột, trở nên khô cứng và khó đào thải.
• Vận động thường xuyên: Đi bộ, bơi, yoga hoặc các hoạt động vừa sức giúp hạn chế lối sống ít vận động, đồng thời hỗ trợ hoạt động của đường ruột.
• Không ngồi hoặc đứng một tư thế quá lâu: Nên chủ động thay đổi tư thế và đi lại sau từng khoảng thời gian làm việc.
• Nâng vật nặng đúng cách: Tránh cố nâng quá sức, gồng bụng hoặc nín thở kéo dài. Khi cần bê vật nặng, nên dùng lực từ chân, giữ lưng ổn định và chia nhỏ tải trọng nếu có thể.

Hy vọng bài viết đã giúp bạn hiểu rõ các đối tượng dễ mắc bệnh trĩ. Bạn có thể tham khảo Thảo mộc ngâm Thanh Hậu An để hỗ trợ làm dịu và chăm sóc vùng hậu môn cho bệnh trĩ. Để được tư vấn thêm, hãy truy cập website Hoàng Long Vina hoặc liên hệ hotline 1800.088.818.